„Uczulenie” na słońce – czym jest fotodermatoza?

6 lip 2015 r.

Fot. Shutterstock

W wakacje niektórym daje się we znaki nadwrażliwość immunologiczna na słońce. Jest to mocna reakcja skórna mogąca mieć podłoże uczuleniowe, na działanie promieni UV. Jakie są objawy fotodermatozy?

Uczulenie na słońce jest potoczną nazwą tego schorzenia, ponieważ nie można mówić o alergii na promieniowanie UV. Słońce jednak może wywołać poparzenia i pokrzywkę słoneczną u osób z obniżoną chorobami immunologicznymi odpornością. Do alergii może przyczynić się także przyjmowanie niektórych leków, których składniki oddziałują z promieniowaniem słonecznym. Alergia na słońce jest więc nadwrażliwością na promienie słoneczne, która objawia się licznymi zmianami skórnymi, nawet po krótkiej ekspozycji na słońcu.

Przyczyny fotoalergii

Zbytnia wrażliwość na promienie słoneczne może być spowodowana chorobami, które reagują stanem zapalnym na kontakt ze słońcem – jest to między innymi pelagra czy choroba Dariera. Także choroby immunologiczne objawiające się schorzeniami skóry, będą działały uczulająco na kontakt ze światłem (przykładem może być tutaj toczeń rumieniowaty). Taka alergia na słońce nazywana jest fotodermatozą endogenną (lub idiopatyczną) i jej przyczyny nie są w pełni znane.

Po wykluczeniu tych dwóch przyczyn możliwego uczulenia na słońce konieczne jest też zbadanie, czy nadwrażliwość nie jest wywołana działaniem światła na zewnątrzpochodnymi substancjami światłouczulającymi (składniki niektórych leków czy kosmetyków).  

W takich przypadkach dochodzi do powstawania w organizmie odczynów fototoksycznych i/lub fotoalergicznych, które zaczynają objawiać się zmianami skórnymi i osłabieniem organizmu. Fotoalergia częściej pojawia się przy I, II i III fototypie skóry. Pierwszy typ skóry to najjaśniejsza karnacja, która nigdy się nie opala i zawsze ulega oparzeniom. Drugi typ skóry cechuje się częstym uleganiem oparzeniom ale też możliwością opalenia się. Typ III i IV, które pojawiają się u ludzi zamieszkujących Europę Środkową ulegają oparzeniom kolejno czasami i rzadko. Karnacje typu V i VI (czarna) oparzeniom ulegają bardzo rzadko.

Objawy uczulenia na słońce

Fotodermatoza idiopatyczna najczęściej objawia się w czterech schorzeniach. Pierwszym z nich jest świerzbiączka letnia, która pojawić się może już w dzieciństwie. Świerzbiączka skutkuje występowaniem rumienia, grudek i uczucia swędzenia skóry, które pojawia się nawet w czasie wiosennym. Kolejnym rodzajem choroby jest opryszczka ospówkowata, która jest rzadszym objawem, objawiającym się także już w młodym wieku. U dorosłych zwykle pojawia się pokrzywka słoneczna w postaci tzw. bąbli pokrzywkowych, które występują w krótkim czasie po ekspozycji skóry na słońce. Najgorszym schorzeniem są przewlekłe zmiany posłoneczne, czyli wysypki, które utrzymują się na skórze nawet po kilku miesiącach od opalania.

Niepożądana reakcja na słońce dzieli się objawy na fototoksyczne lub fotoalergiczne.

Reakcja fototoksyczna to pojawienie się różnego rodzaju i stopnia oparzenia słonecznego. Zaczynają tworzyć się objawy skórne w postaci wysypki, pokrzywki i pęcherzy oraz uczucie pieczenia. U osób z nadwrażliwością jednak takie objawy pojawiają się niedługo po opalaniu czy nawet krótkiej ekspozycji ciała na słońce. Zmiany skórne obejmują tylko te obszary, na które działały promienie słoneczne – nie pojawiają się więc na całym ciele – i często przypominają poparzenie substancją chemiczną. Wywołane są działaniem na organizm i skórę kosmetyków (np. perfum), ziół (nawet herbaty ziołowe – z dziurawca czy sok z selera) czy leków (antybiotyki, leki przeciwbólowe czy środki antykoncepcyjne). Reakcja fototoksyczna może wystąpić u każdego, jeśli substancja fototoksyczna zareaguje z odpowiednio dużą dawką promieni UV.

Reakcja fotoalergiczna zaczyna się objawiać po dobie od wystawienia skóry na słońce. Najczęściej oznacza reakcję alergiczną na substancję zawartą w kosmetykach lub któryś ze składników leków. Najpoważniejszym powikłaniem poza mocnym oparzeniem skóry i uszkodzeniem komórek (jak w reakcji fototoksycznej) są także trudne w usunięciu przebarwienia. Zmiany skórne pojawiają się na obszarach, które nie były wystawione na działanie słońca. Zwykle pojawiają się pęcherze i mocno swędzące grudki, które rozdrapane zaczynają tworzyć ranę. Osoba, u której doszło do reakcji fotoalergicznej może zacząć gorączkować (do 39 stopni).

<< < 1 2 > >>

comments powered by Disqus

Nasz serwis używa cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym i że wyrażasz zgodę na ich używanie. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia w swojej przeglądarce. Więcej o plikach cookies w Polityce prywatności

PUBLIC !!