Perspektywa pacjenta. Czy warto uczestniczyć w badaniu klinicznym?

25 lis 2010 r.

Kurhan/sxc.hu

Dziś lekarz ma coraz częściej do czynienia z pacjentem uczestniczącym w badaniu klinicznym. Bardzo często pacjent poszukuje potwierdzenia u innego lekarza, że dokonał właściwego wyboru.

Co mamy mu powiedzieć, warto czy też nie warto uczestniczyć w takim projekcie? Czy grozi mu niebezpieczeństwo?

Pierwsze, co się nasuwa na myśl, to nieoczekiwane działania niepożądane badanego leku, kolejne to prawdopodobieństwo otrzymania placebo. Ponadto zwiększone ryzyko związane z podejmowaniem dodatkowych badań diagnostycznych, zazwyczaj szerszych niż w standardowym postępowaniu.
W rzeczywistości działania niepożądane są bardzo ściśle monitorowane, a badacz i pacjent na bieżąco informowani o wszystkich ewentualnych zagrożeniach wynikających z zastosowanego eksperymentalnego leczenia.

Placebo pacjent może otrzymać jedynie w przypadku, gdy nie jest ustalony aktualnie jednoznaczny standard leczniczy w danej chorobie. W innym przypadku pacjent zamiast placebo otrzyma jako porównawcze leczenie przyjęte za standardowe. Badania z zastosowaniem placebo są rozpatrywane przez komisję etyczną ze szczególną uwagą.

Co do szerszych badań diagnostycznych - oczywiście są one obarczone zazwyczaj pewnym, dodatkowym ryzykiem, ale tak naprawdę mogą przynieść ogromne korzyści.

Dają prawdopodobieństwo wcześniejszego wykrycia innych chorób i co za tym idzie wcześniejszego rozpoczęcia ich leczenia, a czasami nawet uratowania życia. Lekarze prowadzący badania kliniczne mogą przytoczyć przykłady pacjentów, którzy w ramach badania obejmującego chorobę wrzodową żołądka wykrywali wczesne stadia raka, a w badanich dotyczących przerostu prostaty, w materiale bioptycznym znajdowano komórki nowotworowe, czy też w badaniu rtg klatki piersiowej znajdowano zupełnie "przypadkowo" podejrzaną zmianę. U wielu z tych pacjentów w normalnej, codziennej, "zabieganej" opiece ambulatoryjnej takie badania nie byłyby przeprowadzone, a z pewnością rozpoznanie zostałoby postawione znacznie później, może nawet zbyt późno...

Często w przypadkach badań międzynarodowych diagnostyka ta jest przeprowadzana w wiodących w świecie ośrodkach naukowych.

Badania diagnostyczne bywają nieprzyjemne dla pacjenta, ale jeżeli jest szansa na wczesne wykrycie poważnej choroby, to te odczucia schodzą na dalszy plan.

Często swoją decyzję o uczestnictwie w badaniu pacjent opiera na uzyskaniu szansy na efektywniejsze leczenie, które nie jest jeszcze dostępne w inny sposób, zwłaszcza w przypadku chorób przewlekłych. W ośrodkach prowadzących badania kliniczne np. z zakresu reumatologii pacjenci kończąc jeden program naukowy deklarują, iż chętnie wezmą udział w kolejnym, bo nowy lek poprawił choć na trochę ich komfort życia. Czasami w przypadku choroby nowotworowej nowe leczenie jest nadzieją.

Dla wielu pacjentów decyzję o uczestnictwie umacnia fakt łatwego i regularnego dostępu do specjalisty sprawującego opiekę nie tylko w trakcie, ale również po zakończeniu programu.
W coraz cięższych czasach na decyzję może mieć wpływ również to, że jest to szansa na uzyskanie całkowicie bezpłatnego leczenia i diagnostyki. Niewątpliwie są to ważne aspekty z perspektywy pacjenta.

Zdarzają się też pacjenci, którzy mówią wprost, że biorą udział w odkrywaniu nowych leków, by pomóc innym cierpiącym na tę samą chorobę.

Ale choć bilans uczestnictwa pacjenta w badaniu wydaje się być zdecydowanie dodatni, to na szali należy położyć ewentualne straty i zyski. Dlatego decyzję o uczestnictwie w badaniu musi podjąć sam pacjent w oparciu o pełną informację uzyskaną do lekarza.

 

Elżbieta Klęczar-Domańska
Stowarzyszenie na Rzecz Dobrej Praktyki Badań Klinicznych w Polsce


Artykuł pochodzi z: Gazeta Lekarska 2004-04 - pismo izb lekarskich. Wydawca: Naczelna Rada Lekarska. Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.

Źródło: Stowarzyszenie na Rzecz Dobrej Praktyki Badań Klinicznych w Polsce

comments powered by Disqus

Nasz serwis używa cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym i że wyrażasz zgodę na ich używanie. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia w swojej przeglądarce. Więcej o plikach cookies w Polityce prywatności

PUBLIC !!