Zdrowe żywienie ma znaczenie jeszcze przed poczęciem

21 lut 2014 r.

Fot. Shutterstock

Dla zdrowia w wieku dorosłym ma znaczenie nie tylko sposób żywienia dziecka, ale i dieta jego matki w czasie ciąży i na długo przed poczęciem – mówili uczestnicy sympozjum „Żywienie od poczęcia – od teorii do praktyki” odbywającego się w piątek i sobotę w Warszawie.

W sympozjum wzięło udział ok. 150 ekspertów z dziedziny pediatrii reprezentujących wiodące ośrodki z całej Polski. Podczas konferencji zaprezentowano najnowsze doniesienia naukowe dotyczące żywienia we wczesnym okresie życia (ELN – Early Life Nutrition). Kierownikiem naukowym wydarzenia był prof. dr hab. n. med. Janusz Książyk.

„Czynniki ryzyka wystąpienia chorób wieku dorosłego mogą kształtować się już na etapie życia płodowego, niemowlęctwa i wczesnego dzieciństwa” - mówił prof. Piotr Socha z Centrum Zdrowia Dziecka. Dzieci przejmują nawyki żywieniowe dorosłych, a w najwcześniejszym okresie życia są programowane żywieniowo.

Ogłoszona w XIX wieku teoria Lamarcka, zgodnie z którą cechy nabyte mogą się dziedziczyć, przez wiele lat wydawała się błędna, ponieważ sekwencja DNA nie ulegała zmianie. Jednak w ostatnich latach okazało się, że na przykład otyli rodzice mogą przekazywać nabytą skłonność do otyłości potomstwu i kolejnym pokoleniom.

Nowa gałąź nauki - epigenetyka – tłumaczy te zmiany metylacją DNA; zapis DNA się nie zmienia, natomiast ulega zmianie jego interpretacja. Ludzki organizm jest najbardziej wrażliwy epigenetycznie w okresie wewnątrzmacicznym, niemowlęcym oraz we wczesnym dzieciństwie.

„Programowanie żywieniowe to proces kształtowania metabolizmu pod wpływem składników odżywczych dostarczanych podczas życia płodowego i niemowlęctwa, czyli okresów mających kluczowe znaczenie dla rozwoju narządów i tkanek” – zaznaczył prof. Socha.

„Ma ono charakter utrwalonego programu, który działa aż do okresu dorosłego. Z tego względu ryzyko chorób ukształtowane już w okresie niemowlęcym trudno zmienić w późniejszym wieku” – dodał.

Od sposobu odżywiania zależą zarówno przyszłe zdolności poznawcze, jak i odporność czy podatność na choroby. Zarówno niedobór, jak i nadmiar niektórych składników może być szkodliwy. W Polsce problemem jest niedobór jodu, żelaza, witaminy D3 oraz kwasu dokozaheksaenowego (DHA), zaliczanego do kwasów omega -3.

Wielkie znaczenie dla rozwoju płodu oraz przyszłego zdrowia dziecka ma stan zdrowia i sposobu żywienia ciężarnej kobiety. Eksperci podkreślają, że prawidłowe żywienie podczas ciąży może zmniejszyć ryzyko chorób cywilizacyjnych w dorosłym życiu.

Natomiast błędy żywieniowe mogą przyczyniać się do rozwoju poważnych patologii ciąży. Jako że aż 50 proc. ciąż jest nieplanowanych, wszystkie kobiety w wieku prokreacyjnym powinny prawidłowo się odżywiać, utrzymywać odpowiednią masę ciała, dbać o aktywność fizyczną i stronić od nałogów – mówiła dr Katarzyna Bobrowska z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Kolejnym etapem życia, istotnym dla programowania metabolicznego jest okres karmienia piersią. „Składniki mleka kobiecego mają bezcenny wpływ na zdrowie i rozwój dziecka” – mówiła prof. Wanda Furmaga – Jabłońska z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Karmienie piersią jest także najskuteczniejszą metodą żywieniowego zapobiegania zachorowaniom na choroby infekcyjne u niemowląt, ale także zapobiega rozwojowi wielu chorób metabolicznych np. otyłości, cukrzycy typu 2 oraz chorobom układu krążenia.

Wykładowcy podkreślali, że niezbędna jest wczesna edukacja rodziców i przekazywanie im konkretnych wskazówek. Jak dowodzą ogłoszone na łamach „British Medical Journal” badania, dzieci matek, które rozpoczęły odpowiednią edukację jeszcze w czasie ciąży, jadły więcej warzyw i mniej czasu spędzały przed telewizorem. Podobnie było z matkami – dzięki edukacji zdrowiej się odżywiały i były bardziej aktywne.

Wszystkim noworodkom - niezależnie od ich sposobu żywienia - zaleca się podawanie suplementów witaminy D3. Nie ma żadnych danych naukowych wskazujących, aby unikanie lub odraczanie wyprowadzania do diety potencjalnie uczulających pokarmów (ryby, jaja) zmniejszało częstość występowania alergii. Wprowadzanie do diety glutenu jeszcze w okresie karmienia piersią zmniejsza ryzyko alergii na pszenicę i zachorowania na celiakię lub cukrzycę typu 1.

<< < 1 2 > >>

comments powered by Disqus

Nasz serwis używa cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym i że wyrażasz zgodę na ich używanie. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia w swojej przeglądarce. Więcej o plikach cookies w Polityce prywatności

PUBLIC !!