Sól – najbardziej nadużywana przyprawa

4 sie 2014 r.

Fot. Shutterstock

Według badań Światowej Organizacji Zdrowia z 2013 roku, dzienna norma spożycia soli nie powinna być większa niż 5 gramów. Tymczasem Polskie Towarzystwo Kardiologiczne dowiodło, że Polacy znajdują się w niechlubnej czołówce w jej konsumpcji – spożywamy trzykrotnie więcej soli niż zalecane jest to przez WHO. Nie można się jednak obejść bez tej przyprawy, która jest stosowana powszechnie jako środek konserwujący i wydobywający smak z potraw.

Sól to pospolicie używana nazwa związku chemicznego – chlorku sodu. Jest jedną z najpopularniejszych przypraw na świecie i większość z nas nie wyobraża sobie dania bez jej dodatku, w końcu jest to jeden z czterech podstawowych smaków.

Zapotrzebowanie na sól jest związane z aktywnością fizyczną, wiekiem, a nawet temperaturą otoczenia. Osoby żyjące w klimacie cieplejszym niż umiarkowany oraz osoby uprawiające dużo sportu mogą spożywać soli więcej, niż osoby bardziej bierne i zamieszkujące klimat umiarkowany. Większą potrzebę na sód będą odczuwały również osoby zmagające się z nadmierną potliwością, cierpiące na infekcje przewodu pokarmowego prowadzące do biegunek lub wymiotów oraz osoby zmagające się z nieprawidłowym funkcjonowaniem nerek.

Nadmiar sodu

Sól zatrzymuje wodę w organizmie i wzmacnia pragnienie, pijemy wówczas więcej wody, przez co wzrasta ciśnienie w naczyniach krwionośnych. Nawet niewielkie ograniczenie soli spowoduje spadek ciśnienia tętniczego, co jest istotne zwłaszcza u osób borykających się z nadciśnieniem w cukrzycy. Chlorek sodu jest także jedną z przyczyn powstania miażdżycy i innych chorób serca i chorób naczyń.

Nadmiar substancji przeciąża nerki, które razem z solą wydalają z organizmu wapń, co może prowadzić do osteoporozy i powstawania kamieni nerkowych. Nadmiar soli zwiększa także stężenie soli we krwi, co czasem skutkuje hipernatremią -  zaburzeniem gospodarki wodno-elektrolitowej. Przedawkowanie objawia się nerwowością, gorączką, napięciem mięśni szkieletowych i zaburzeniami przestrzennymi, a w skrajnych wypadkach powoduje drgawki, a nawet śpiączkę.

Naukowcy twierdzą, że duże spożycie soli ma wpływ także na powstawanie cukrzycy typu II, otyłości i raka żołądka – substancja ta prawdopodobnie w wysokim stężeniu uszkadza błonę śluzową żołądka. Może przyczynić się do wystąpienia udaru mózgu, ponieważ zwiększa wrażliwość systemu nerwowego.

Wyważ sód

Nie można jednak popadać z jednej skrajności, czyli nadużywania, w drugą – niedobór soli również jest szkodliwy dla organizmu, dlatego najrozsądniej jest nie przekraczać dawki zalecanej przez WHO, zamiast całkowicie eliminować spożycie sodu. Ograniczyć, ale nie odrzucić ze swojej diety sól powinny osoby z nadciśnieniem, chorobami serca i problemami naczyniowymi, czyli ci, którzy są najbardziej zagrożeni zawałem serca.

Sól jest potrzebna do zachowania zdrowych proporcji w gospodarce elektrolitowej organizmów, jest także częścią składu płynów komórkowych i tkankowych, dzięki czemu możliwy jest transport związków przez błony komórkowe oraz regulacja ilości płynów w organizmie. Wspomaga też pracę mięśni i układu nerwowego –  ma swój udział w przesyłaniu impulsów nerwowych.

Dane Polaków

Na dietę przeciętnego Polaka składają się w 40% produkty zbożowe, w 35% mięso i inne przetwory oraz w 10% nabiał. Sól pochodząca z doprawiania produktów i sód będący składem spożywanej żywności daje wynik 15 g chlorku sodu przyswajanego dziennie. Zostało to obliczone na podstawie tzw. badań budżetowych dzięki statystykom prowadzonym przez Główny Urząd Statystyczny. Dane te nie zmieniają się aż od 2007 roku.

Największym problemem jest doprawianie potraw – aż 63% sodu w organizmie pochodzi z dosolania dań, a 37% przypada na spożycie jej z produktów przetworzonych. Najwięcej soli znajduje się w serach pleśniowych (do 4,7g na 100g produktu) i wędlinach, ale znajdziemy jej dużą ilość także we wszystkim popularnych w sosach i daniach gotowych. Ponadto, co trzeci Polak jest zagrożony nadciśnieniem, a szanse na to są jeszcze większe, jeśli sól jest  nadużywana.

<< < 1 2 > >>

comments powered by Disqus

Nasz serwis używa cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym i że wyrażasz zgodę na ich używanie. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia w swojej przeglądarce. Więcej o plikach cookies w Polityce prywatności

PUBLIC !!