Jak rozszyfrować badanie morfologiczne?

6 wrz 2014 r.

Fot. Shutterstock

Badania morfologiczne powinno się wykonywać przynajmniej raz w roku, jeśli nie jesteśmy obarczeni chorobami. Testy krwi są najbardziej powszechnym badaniem, na podstawie którego lekarze są w stanie postawić wstępną diagnozę wielu schorzeń. Często jednak skierowanie lekarza jest dla nas trudne do rozszyfrowania jeśli zapisuje on na zleceniu skróty wartości jakie mają zostać zbadane, np. hemoglobina, MCV, HCT. Co oznaczają skróty na badaniu krwi?

Ta sama krew oddana do różnych laboratoriów może dać inne wyniki i jest to skutek stosowania przez dane laboratoria różnych metod oznaczania próbek, odczynników i sprzętu. I chociaż tylko lekarz powinien zająć się interpretacją naszych wyników, to artykuł ten ma za zadanie pokazać jakie funkcje w naszym organizmie stanowią składniki krwi, co może oznaczać zbyt niski lub zbyt wysoki poziom różniący się od uśrednionej normy. Normy zwykle różnią się ze względu na płeć badanego.

Normy parametrów

Hemoglobina (prawidłowy wynik kobiety: 12-16; mężczyźni 14-18 g/dl) transportuje tlen i dwutlenek węgla do komórek. Jej wartość zależy od wieku i płci i jest podstawowym parametrem wskazującym na między innymi niedokrwistość. Właśnie uzyskany wynik poniżej normy może świadczyć o niedokrwistości lub przewodnieniu. Wartości powyżej normy mogą oznaczać odwodnienie, na przykład na skutek biegunki, wymiotów lub przebywanie na terenach górskich, gdzie dochodzi do niedotlenienia. Wysoki wynik notuje się również u osób z nadkrwistością pierwotną (czerwienica prawdziwa) lub wtórną (wady serca, nowotwory).

Skrót RBC oznacza badanie liczby erytrocytów (prawidłowy wynik kobiety: 4,2-5,4; mężczyźni 4,7-6,2 mln/ul), czyli czerwonych krwinek. Zajmują się transportem tlenu do tkanek i ich liczba również zależy od wieku i płci. Przewodnienie, utrata krwi i niedokrwistość będą skutkowały niższym niż norma wynikiem. Wartości powyżej normy mogą oznaczać u pacjenta rozwój przewlekłych nowotworów, chorób płuc, wad serca, torbieli nerek. Może być też skutkiem czerwienicy prawdziwej lub zespołu Cushinga. Wysoki wynik mogą uzyskać także osoby leczone sterydami, pacjenci we wstrząsie, odwodnieni lub poparzeni. Sportowcy często próbują naturalnie zdopingować swój organizm zwiększając liczbę czerwonych krwinek poprzaz treningi w górach.

MCV (prawidłowy wynik kobiety: 81-99; mężczyźni 80-94 fl) to wartość objętości osiąganej przez jedną krwinkę. Niski wynik MCV może świadczyć o niedokrwistości wynikającej z niedoboru żelaza czy występowaniu choroby przewlekłej. Podwyższona wartość może być wynikiem niedoboru witaminy B12, kwasu foliowego. Często MCV wzrasta po chemioterapii lub krwotoku, ale jest też oznaką zapalenia lub niewydolności wątroby oraz niedoczynności tarczycy.

HCT czyli hematokryt (prawidłowy wynik kobiety: 37-47%; mężczyźni 42-52%) to stosunek ilości i objętości erytrocytów do objętości osocza. Niski wynik stanowić może o niedokrwistości lub przewodnieniu. Podwyższony wskaźnik wynika z leczenia sterydami, choroby płuc, serca, nerek, może być pierwszym bodźcem do skierowania na badania pod kątem konkretnych nowotworów. Podobne diagnozy można postawić na podstawie testów RET (5-15 promili) czyli retykulocytów (młodych erytrocytów),HDW (2,2-3,2 g/dl) – anizochromii, RDW (11,5-14,5%)  - anizocytozy, MCH i MCHC.

WBC (prawidłowy wynik 4-10 tys/µl) jest miarą leukocytów. Są to komórki, których podstawową funkcją jest obrona organizmu przed różnego rodzaju infekcjami. Jest pięć rodzajów tych komórek LYMPH, MONO, EOS, BASO i NEUT– które można badać każde z osobna. Podwyższona wartość może świadczyć o przewlekłym stresie, często wynika ze zrobienia badania zaraz po wysiłku fizycznym lub posiłku. Wartość ta wzrasta także w ciąży i podczas porodu. Może jednak być także podstawą do zdiagnozowania zaburzeń metabolicznych, martwicy wątroby, przewlekłych procesów zapalnych, zakażeń, chorób układu krwiotwórczego czy nowotworu.  Niska wartość WBC stanowi o aplazji, hipoplazji szpiku, ciężkich zakażeń bakteryjnych lub wirusowych.

Skrót LYMPH (prawidłowy wynik 2,5-4,5 tys/µl) oznacza limfocyty, które służą rozpoznawaniu antygenów w zwalczaniu białek pozaustrojowych. Duża ich liczba pojawia się podczas przewlekłej białaczki, chłoniaków, krztuśca oraz odry, świnki, gruźlicy, różyczki czy kiły. Obniżona wartość LYMPH wynika między innymi z leczenia glikokortykosteroidami stosowanymi chociażby w astmie.

<< < 1 2 3 > >>

comments powered by Disqus

Nasz serwis używa cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym i że wyrażasz zgodę na ich używanie. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia w swojej przeglądarce. Więcej o plikach cookies w Polityce prywatności

PUBLIC !!