Mózg sprawny na lata

4 maj 2015 r.

Fot. Shutterstock

Proces starzenia się mózgu jest coraz poważniejszym problemem, który próbują rozwiązać naukowcy na całym świecie. Zainteresowanie mózgiem spowodowane jest przedłużającym się wiekiem oraz częstszymi niż jeszcze kilka lat temu przypadkami demencji i Alzheimera u dużej populacji ludzi. Proces starzenia się ciała i umysłu jest nieodwracalny, ale istnieją sposoby na opóźnianie skutków mijających lat.

Najbardziej istotnym w utrzymaniu sprawności mózgu na wysokim poziomie jest czynnik wzrostowy BDNF (brain derived neurothrophic factor). Czynnik jest odpowiedzialny za utrzymanie w długiej żywotności neuronów naszego mózgu. Działa także regenerująco i przyspiesza proces podziałów komórek nerwowych, a także wpływa na proces zapamiętywania i przetwarzania informacji. Niedobory w stężeniach BDNF są uznawane przez wielu naukowców za jeden z powodów powstawania chorób psychicznych i degeneracyjnych. Obecnie prowadzone są badania nad wprowadzeniem leku poprawiającego pracę czynnika wzrostowego mózgu, jednak minie sporo czasu, zanim zostanie on dopuszczony do produkcji. Istnieją jednak pozamedyczne techniki, które wpłyną na dobrą i długo utrzymującą się kondycję naszego mózgu.

Mózg największą intensywnością pracy wykazuje się w okresie niemowlęctwa i w życiu płodowym, jednak później także ulega zmianom i przystosowuje się do prowadzonego przez nas trybu życia. Nawet dorosły człowiek może zmotywować komórki nerwowe do produkowania nowych powiązań, chociaż z biegiem lat jest to coraz trudniejsze. Wiąże się to także z nadużywaniem w dorosłym życiu używek – tytoniu i alkoholu, które nie tyle przyczyniają się do obniżania wydolności neuronów, co do ich niszczenia. Nie dające się zatrzymać w upływie czasu są zmiany hormonalne, wolniejszy podział komórkowy oraz gorsze radzenie sobie organizmu z toksynami.

Aktywność fizyczna

Stężenie BDNF można określić podczas badań krwi. Na ich podstawie stwierdzono istotny wpływ aktywności fizycznej, a właściwie ćwiczeń tlenowych (bieganie, jazda na rowerze, wspinaczka, taniec) na podwyższenie ilości czynnika wzrostowego w układzie nerwowym. Po ćwiczeniach fizycznych wzrost ten jest całkiem wysoki, ale krótkotrwały. Ma to jednak wpływ na mobilizację mózgu do podwyższenia tej substancji na stałe – myszy poddane ćwiczeniom miały ponad 300% większe stężenie BDNF w hipokampie niż grupa kontrolna.

Ponadto aktywność fizyczna wpływa na zwiększenie kreatywności i innowacyjności, co pomaga utrzymać sprawność komórek nerwowych na wysokim poziomie. Aktywność fizyczna nie może być jednak przedawkowana. W chwili przetrenowania – czyli skrajnego zmęczenia organizmu ćwiczeniami – nasze ciało zaczyna produkować kortyzol. Hormon stresu zmniejsza korzystny wpływ BDNF na mózg. Aktywność fizyczna pobudza także produkcję endorfin – hormonów szczęścia. Ćwiczenia poprawiają też ukrwienie, utlenienie i odżywienie całego ciała.

Sposób odżywania i tryb życia

Stres, nadwaga, otyłość, nieleczona cukrzyca oraz spożywanie pokarmu charakteryzującego się dużymi dawkami cholesterolu obniża stężenia BDNF. Najlepszym składnikiem odżywczym dla mózgu jest białko oraz witaminy. Nie można zapominać także o magnezie, cynku, żelazie i wapniu. Warto więc zwiększyć w swojej diecie ilość spożywanych jajek, orzechów, wołowiny, jogurtów, roślin strączkowych, produktów pełnoziarnistych, świeżych owoców i zielonej herbaty.

Mózg potrzebuje przynajmniej 8 godzin snu, aby działał na swoich najwyższych obrotach. Niedobór snu powoduje, że mózg dobrze wykonuje tylko zadania należące do kory przedczołowej, odpowiedzialnej za podstawowe czynności życiowej. Sen to także czas zmniejszonej pracy mózgu, dzięki czemu możliwa jest regeneracja neuronów oraz utrwalenie nowo zebranych informacji.

Ucz się nowego

Powtarzanie tych samych czynności wzmacnia obwody nerwowe odpowiedzialne za ich wykonywanie, jednak kosztem sieci nerwowych, które używane są rzadziej – muszą one wspierać neurony najbardziej przez mózg eksploatowane. Niestety na tej samej zasadzie nasze złe nawyki szybko przejmują pracę neuronów odpowiedzialnych za czynności korzystne dla naszego organizmu. Z tego powodu komórki nerwowe bardzo szybko wpadają w rutynę – ma to swoje wady oraz zalety. Wśród dobrych punktów jest na pewno to, że nie musimy wytężać całej swojej koncentracji, aby wykonać czynności codzienne i rutynowe. Problemem jest jednak to, że mózg przestaje się rozwijać.

<< < 1 2 > >>

comments powered by Disqus

Nasz serwis używa cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym i że wyrażasz zgodę na ich używanie. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia w swojej przeglądarce. Więcej o plikach cookies w Polityce prywatności

PUBLIC !!