Raport specjalny: Niepłodność - przyczyny, metody leczenia

Rak szyjki macicy

6 paź 2015 r.

Fot. Shutterstock

Rozpoznanie raka szyjki macicy jest przedstawiane co roku 3,5 tysiąca kobietom w Polsce. Jest on 7. pod względem częstotliwości zachorowania nowotworów złośliwych u kobiet. Zachorowalność na nowotwór szyjki macicy wzrasta wraz z wiekiem kobiety. Jakie są objawy i leczenie raka szyjki macicy?

Bardzo rzadko nowotwór ten diagnozowany jest u kobiet poniżej 20. roku życia. Najbardziej narażone na zachorowanie są panie w średnim wieku (45-65 lat). Rak szyjki macicy stanowi 8-9% wszystkich diagnozowanych nowotworów złośliwych. Pierwsze oznaki choroby i tak zwany stan przedrakowy najczęściej rozpoznawany jest już u 30–40 letnich kobiet; na niego z kolei najbardziej narażone są pacjentki chorujące wcześniej na dysplazję śródnabłonkową (nieprawidłowości w wyglądzie komórek).

Czynniki ryzyka

Najczęstszą przyczyną powstawania tego nowotworu jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV – Human Papilloma Virus), zwłaszcza typami 16, 18, 31, 33 i 35. HPV 16 i 17 odpowiada aż za 70% przypadków tej choroby. Sam wirus HPV wywołuje też inne rodzaj nowotworów (płaskonabłonkowego raka odbytu, sromu, prącia czy przełyku). Duże prawdopodobieństwo zachorowania na raka tego typu występuje u kobiet, które zostały (nawet raz) zarażone chorobą przenoszoną drogą płciową, np. wirusem HIV, kiłą, rzeżączką, chlamydiami, EBV (wirus Epsteina-Barr) czy wirusem  CMV. Chlamydie, opryszczka, rzęsistki i paciorkowiec beta-hemolizujący wywołują nie tylko stan zapalny dróg rodnych, ale też zwiększają ryzyko zachorowania na HPV. Samo zakażenie wirusem HPV, który powoduje powstawanie komórek rakowych, nie musi przerodzić się w nowotwór szyjki macicy – zagrożenie to wzrasta dopiero u kobiet, które mają osłabiony układ odpornościowy (np. zakażenie wirusem HIV, leczenie cytostatykami, leczenie sterydami, leczenie po przeszczepie narządu).

Wśród czynników wymienianych przez lekarzy znajduje się także nałogowe palenie papierosów (dwukrotnie większe ryzyko zachorowania niż u pań niepalących), wczesne rozpoczęte współżycie seksualne (przed 18. rokiem życia, ryzyko wtedy wzrasta dwukrotnie) i większa liczba partnerów seksualnych. Trzykrotnie częściej na raka szyjki macicy chorują kobiety, które urodziły trójkę lub więcej dzieci. Czterokrotnie częściej na ten typ nowotworu zapadają panie stosujące doustne środki antykoncepcyjne. Przed zakażeniem wirusem HPV nie chroni używanie prezerwatyw; zdecydowanie bezpieczniejsza będzie antykoncepcja barierowa (np. krążki dopochwowe). Część z naukowców jest zdania, że rak szyjki macicy może być też wywołany niedoborami witaminowymi (zwłaszcza witaminy C).

Objawy nowotworu szyjki macicy

Rak szyjki macicy na samym początku nie daje żadnych objawów chorobowych. Dlatego tak ważne dla szybkiego zdiagnozowania schorzenia jest systematyczne badanie ginekologiczne połączone z cytologią.  Zaawansowane stadium nowotworowe będzie dawało takie objawy jak: dłuższe i obfite miesiączki, krwawienie międzymiesiączkowe, ból w trakcie stosunku, krwawienie po stosunku oraz krwawienie pomenopauzalne; później także pojawiają się bóle w dole brzucha, ropne upławy, bóle w okolicy lędźwiowo-krzyżowej i trudność w oddawaniu moczu bądź stolca. Do lekarzy zgłaszają się także pacjentki w tak skrajnym stadium zaawansowania, że rozwijający się nowotwór blokuje odpływ moczu i wywołuje niedrożność nerek lub ich niewydolność.

Diagnostyka raka szyjki macicy

Aby postawić jednoznaczne rozpoznanie tego typu nowotworu wykonuje się szereg badań. Pierwszym jest zazwyczaj badanie przezpochwowe z cytologią. W teście tym używa się wziernika, który pobiera materiał do badania cytologicznego. Specjalna szczoteczka zbiera z tarczy i szyjki macicy rozmazy cytologiczne, które przenoszone są bezpośrednio na szkiełko i utrwalane płynem. Obecnie zazwyczaj próbka taka oceniana jest według systemu Bethesda (TBS – The Bethesda System).

W systemie TBS rozmaz oceniany jest na podstawie trzech wartości. Pierwszą jest jakość rozmazu, która dzielona jest na próbkę możliwą do oceny cytologicznej i próbkę, w której takiej oceny wykonać nie można. Drugim czynnikiem jest badanie charakterystyki obrazu, który może być prawidłowy lub nieprawidłowy. Część opisowa może być przedstawiona według trzech kryteriów. W pierwszym kryterium brak jest cech zmian nowotworowych, ale na podstawie rozmazu można wykryć infekcję lub inne zmiany nienowotworowe szyjki. W drugim dochodzi do wykrycia komórek endometrialnych. Trzecie kryterium to zaobserwowanie nieprawidłowych komórek nabłonkowych.

<< < 1 2 3 > >>

comments powered by Disqus

Nasz serwis używa cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym i że wyrażasz zgodę na ich używanie. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia w swojej przeglądarce. Więcej o plikach cookies w Polityce prywatności

PUBLIC !!